Anoniem museumbezoek niet meer mogelijk met de museumkaart

In het artikel ‘Museumkaart maakt stiekem klantprofiel van jou‘ vertelde ik al dat de museumvereniging jouw museabezoek via een dataverwerker in een klantprofiel laat verwerken zonder het je te vertellen. De nieuwe werkwijze lijkt echter zijn doel voorbij te gaan omdat het opbouwen van een digitaal klantprofiel nu als voorwaarde wordt gesteld bij museumbezoek. Ga je niet akkoord, dan kun je de kaart niet gebruiken: er is namelijk geen opt-out mogelijk. Je kunt dus niet anoniem naar het museum met de kaart.

Doelstellingen Museumkaart en Museumvereniging

De Museumvereniging als overkoepelende organisatie van musea zet zich in om “het belang van musea voor de maatschappij uitdragen en ervoor zorgen dat musea hun taak zo goed mogelijk kunnen waarmaken.” Museumkaart zelf zegt als doel te hebben “… zorg te dragen voor een gezonde exploitatie van de Museumkaart. De Stichting houdt zo veel mogelijk rekening met de belangen van de aangesloten musea en de – potentiële – houders van de Museumkaart.“, maar gaat dus helaas voorbij aan het belang van privacy van personen.

Privacy … nee joh, hoezo?

Uit een mailwisseling met de museumvereniging blijkt inderdaad het opbouwen van een digitaal klantprofiel voorwaarde is voor het gebruik van de kaart. Je krijgt er aanbiedingen voor terug. Verplichte verwerking, want je kunt er niet onderuit. Dat mag weliswaar niet van de wet, maar voorlopig is Museumkaart desondanks niet voornemens haar beleid aan te passen.

In mijn mailwisseling met Koen van Museumvereniging:

  1. Klopt het dat je een museum alleen kunt betreden door de museumkaart te laten scannen (dus alleen tonen is onvoldoende)?
    >> Dat is correct.
  2. Zo ja, klopt het dat van het bezoek een registratie op naam volgt in de database van Museumkaart, waardoor een klantprofiel ontstaat?
    >> Dat is correct, dit geldt bij aanschaf van de tijdelijke kaart pas na de registratie van deze kaart via onze website
  3. Klopt het dat Museumkaart de kopers van zo’n kaart daar niet actief van op de hoogte stelt?
    >> Alle voorwaarden zijn opgenomen in onze gebruiksvoorwaarden.
    In andere woorden: dat is correct.
  4. Is er een mogelijkheid om een opt-out aan te geven voor die bezoekregistratie zodat het geregistreerde bezoek niet in het beoogde klantprofiel wordt verwerkt en anoniem blijft?
    >> Neen
  5. Is Museumkaart bereid een structurele oplossing te zoeken voor mensen die anoniem willen blijven als die oplossing nog niet bestaat?
    >> Op de huidige werkwijze van de Museumkaart wordt geen aanpassing gedaan.

In de gebruiksvoorwaarden wordt overigens nergens vermeld dat er een klantprofiel wordt gemaakt op basis van de museabezoeken. Er wordt bovendien nergens gesproken over verplicht scannen aan de kassa, maar alleen over het ‘tonen’ van de kaart.

In strijd met de wet

Ik heb Museumvereniging erop gewezen dat de gegevensverwerking op deze wijze op zich niet conform de wet Bescherming persoonsgegevens gebeurt en dat de onbereidheid om maatregelen te nemen dat ook niet is. Zie daarvoor Hoofdstuk 2, artikel 8 en Hoofdstuk 6, artikel 41, leden 1 en 2 van deze wet. Het grote probleem is dat er een overdaad aan gegevens van jouw persoon wordt verwerkt: je naam, je adres, je telefoonnummer, je geboortedatum en zelf een foto. Al deze gegevens leiden ondubbelzinnig naar jou als individu en ze zijn absoluut niet nodig om een museumbezoek mogelijk te maken.

Doel voorbij; geen museumkaart voor mij

Het registreren van jouw persoonlijke bezoek krijgt dus voorrang boven het registeren van een anoniem bezoek. Daarmee wordt de kaart onbruikbaar als jij niet wilt dat die gegevens worden vastgelegd. Vind je registratie prima en wil jij aanbiedingen ontvangen? Prima! Wil jij géén registratie, dan moet je dat kunnen aangeven.

Het mag allemaal niet baten. De vereniging kiest er bewust voor de wet te overtreden. Mijn museumkaart gaat dus ongebruikt terug. De voorzitter van de stichting krijgt wel een brief van mij met het verzoek dit onderwerp te agenderen en het beleid te herzien.

Rijksmuseum Amsterdam